Voor het Kenniscentrum Ongelijkheid schreef ik in 2023 ervaringsverhalen over bestaanszekerheid voor het magazine: Bestaanszekerheid begint bij een betrouwbare overheid.
INSTANTIES HEBBEN NOOIT ECHT EEN GROTE INVLOED OP ME GEHAD
Rayan, 22 jaar: ‘Een jaar of tien geleden heb ik besloten dat ik voor mijn 25e miljonair wil zijn, nu aim ik op 40 jaar. Ik ben accountmanager bij een bedrijf dat recruitment websites bouwt en ik heb mijn eigen webshop in haarproducten dat wereldwijd goed verkoopt. Voor iedereen om me heen is “rijk worden” een doel op zich. Later financieel zo stabiel zitten dat je alles kan doen wat je wilt.
Toen ik klein was had mijn moeder heel weinig geld. De eerste herinnering die ik aan een instantie heb, is aan een deurwaarder. Toen ik een jaar of vijf was, werden we met het hele gezin uit huis gezet omdat mijn moeder schulden had. Ik had zo’n grote brandweerauto die veel lawaai maakte, die nam die man ook mee. Daarvan dacht ik later wel: serieus? Pak je de brandweerauto van een kind af? Jaren later heb ik hem opnieuw gekocht, dus blijkbaar zat het me wel dwars. Van de opvanglocatie waar we daarna twee jaar zaten, herinner ik me niet zoveel. Ik was niet zo’n stresskip. Als ik bij mijn moeder was en met andere kinderen op de gang kon spelen, was het goed. Ik heb daar niet echt nare herinneringen aan.
‘De eerste herinnering die ik aan een instantie heb, is aan een deurwaarder. Toen ik een jaar of vijf was, werden we met het hele gezin uit huis gezet omdat mijn moeder schulden had. Ik had zo’n grote brandweerauto die veel lawaai maakte, die nam die man ook mee. Daarvan dacht ik later wel: serieus? Pak je de brandweerauto van een kind af?’
Later in mijn leven ben ik weer mensen tegengekomen die ook in die opvang hadden gezeten. Als je vanuit Suriname naar Nederland komt, staan schulden bijna zeker op je te wachten. Nederland is zo’n totaal andere wereld, daar verdrink je gewoon in. Alles is anders. Hoe je in Suriname over straat loopt is anders dan hoe je in Nederland loopt.
Ik kreeg ook de Surinaamse opvoeding. Toen ik ouder werd, was ik een minder makkelijk kind en kreeg ik veel pak slaag. Op een gegeven moment wilde ik dat niet meer en ben ik weggelopen. Ik was vijftien, zestien – en ik mocht van mijn moeder niet meer terugkomen. Toen begonnen de instanties weer. Op school ging het niet lekker. Thuis was chaos, want ik heb een broer die zware crimineel is, die ging de hele tijd gevangenis in, gevangenis uit. En zelf heb ik ook in de Top600 gestaan. Het ging over heel veel aspecten in het leven.
Alles wat je op die leeftijd kunt krijgen qua hulp heb ik toen gekregen. Als we bij mijn moeder thuis een gesprek hadden, moesten we de tafel uitschuiven, zoveel instanties waren er. We waren met 15, inclusief mijn moeder en mij.
Al die mensen hebben wel hun best gedaan, het waren wel mensen met een hart. Ga het maar doen, kinderen als mij ergens naar toe te leiden. Ik wilde niks, alleen gewoon chillen met mijn vrienden. Maar of dit de way to go is? Het waren meestal witte mensen, er waren veel cultuurverschillen. Zij hebben niet meegemaakt wat jij meemaakt, ze snappen niet waar je staat, waar je thuis mee strugled. Er was wel iemand die voor me door het vuur ging, Nienke heet zij, ik zie haar nog wel eens in de buurt, zij wilde wel echt dat het beter met me ging. Maar er was niemand die me echt begreep.
‘Al die mensen hebben wel hun best gedaan, het waren wel mensen met een hart. Ga het maar doen, kinderen als mij ergens naar toe te leiden. Ik wilde niks, alleen gewoon chillen met mijn vrienden. Maar of dit de way to go is?’
Dus we waren allemaal wel aanwezig op die overleggen en je probeert het, maar ja. Zou ik hier terecht gekomen zijn zonder al die instanties? Vast wel. Sommige dingen losten zich ook met de jaren op. Mijn broer ging definitief het huis uit, mijn moeder realiseerde dat ik te oud werd om een pak slaag te geven, mijn oudere zussen gingen werken, waardoor we als gezin op de sociale ladder stegen. Opeens werd het een meer normaal leven. Er was meer rust binnen ons huis.
De laatste keer dat ik met instanties te maken had, was door een kleine schuld. Van mijn zorgverzekering en studie. Ik had al wel uit mezelf een budgetcoach gezocht, omdat ik toen ik 18 was al best veel verdiende met mijn onderneming, maar het ook allemaal uitgaf. Dat leek me toch niet handig. Van mijn moeder kon ik al helemaal niets over geld leren, dus toen dacht ik: ik zoek een coach.
Van hem heb ik blijkbaar toch niet genoeg geleerd, want daarna kreeg ik brieven over die schuld. Dat lag waarschijnlijk ook aan mij trouwens, want mij iets aan het verstand brengen kan lastig zijn. De schuld heeft nooit echt impact op me gehad. Het is maximaal 8000 euro in totaal geweest. Niet iets wat je in je broekzak hebt, maar ook niet om je leven overhoop te gooien. Nu let ik wel beter op mijn vaste lasten.
Dus ja, de instanties... Het is niet dat ik ze niet vertrouw, behalve de politie, maar dat geldt voor iedereen in Holendrecht. Het is meer dat ze nooit echt een grote invloed op me hebben gehad. Je moet het toch zelf en met je eigen mensen doen.’